Wanneer je baby te vroeg geboren wordt, loopt alles vaak anders dan je had gehoopt. De eerste dagen zijn vol emoties, ziekenhuisroutines en zorgen. En ondertussen probeer je ook je melkproductie op gang te brengen. Omdat een prematuur kindje nog niet altijd krachtig genoeg is om zelf aan de borst te drinken, wordt kolven een belangrijk onderdeel van jullie borstvoedingsreis.
Waarom moedermelk juist nu zo belangrijk is
Juist voor te vroeg geboren baby’s is moedermelk van onschatbare waarde. Je melk bevat antistoffen, groeifactoren en enzymen die het immuunsysteem van je baby ondersteunen en helpen bij de ontwikkeling van de darmen en hersenen. Hoe eerder je kindje geboren is, hoe groter het verschil dat jouw melk kan maken.
Ook al lijkt het in het begin alsof er maar druppels uitkomen: elke druppel telt. In die kleine beetjes colostrum zit ongelooflijk veel kracht.
We weten dat moedermelk een beschermende laag over de darmen legt waardoor je kindje minder kans heeft op infecties. En dat is bij een prematuur geboren baby juist zo’n belangrijk risico aangezien de darmen echt nog niet rijp zijn.
Het eerste moment
Probeer zo snel mogelijk na de geboorte te beginnen met kolven, het liefst binnen het eerste uur. Dat helpt je lichaam om de melkproductie goed op gang te brengen. Soms lukt dat nog niet met een kolfapparaat, bijvoorbeeld als je baby op de NICU ligt en jij zelf moet herstellen. Dan kun je starten met handmatig afkolven.
Je lichaam maakt in deze periode de hormonen aan die de melkproductie stimuleren. Door al vroeg te beginnen, geef je jezelf het beste startpunt.
Hoe vaak kolven en op welke manier
In de eerste weken is het belangrijk om vaak te kolven: ongeveer acht tot tien keer per dag, ook één keer ‘s nachts. Dat klinkt veel, maar die regelmaat zorgt ervoor dat je lichaam begrijpt dat er een baby is die gevoed wil worden.
Combineer in het begin machinaal kolven met handmatig afkolven. In de eerste dagen komt de melk vaak in kleine hoeveelheden, en handmatig kolven kan dan efficiënter zijn.
Tips:
- Kolf ongeveer 15 minuten en om de 3 uur. Vaker mag natuurlijk. Jij kan dit doen om er optimaal voor je kindje te zijn.
- Kolven aan beide borsten tegelijk is efficiënter. Het helpt met de opbrengst en stimulatie.
- Zorg voor een rustige omgeving en neem de tijd, stress remt de toeschietreflex. Warmte, rust en ontspanning zijn je beste vriend (ook al is dat soms lastig te zoeken hoor in deze periode).
Handmatig afkolven
Warm je borst even op met een warme doek of zachte massage. Plaats dan je duim boven en je wijs- en middelvinger onder de tepel, ongeveer twee à drie centimeter vanaf de tepelhof, je hand vormt een C. Druk zachtjes richting je borstkas en rol dan richting de tepel. Je zult zien dat er druppeltjes colostrum verschijnen.
Vang die druppels op in een spuitje of lepeltje; ze zijn goud waard. Wissel af van positie zodat je de hele borst goed stimuleert.
Een goed kolfapparaat en pasvorm
Een goed passend kolfschild is essentieel. Als er veel tepelhof wordt meegetrokken of het kolven pijnlijk is, dan is het schild waarschijnlijk te groot. Een te klein schild komt minder vaak voor dan gedacht.
Meet de diameter van de tepel op en tel daar 2-3mm bij op en je hebt de perfecte maat. Is die maat niet beschikbaar kies dan de eerst grotere maat die er is.
Voor moeders van prematuur geboren baby’s is het vaak aan te raden om (tijdelijk) een professionele dubbele elektrische kolf te gebruiken, omdat die meer stimulatie biedt dan een standaardmodel. Denk aan de Medela Symphony. (in Groningen 7 dagen per week bij mij te huur)
Hoeveel melk kun je verwachten?
De eerste dagen mag het weinig lijken, soms maar een paar druppels per keer. Rond dag vier begint de productie meestal te stijgen. Na ongeveer twee weken produceren veel moeders gemiddeld zo’n 750 ml per 24 uur, maar dat is een richtlijn, geen doel. Iedere moeder is anders, en het verloop kan variëren.
Belangrijker dan de hoeveelheid is dat je regelmatig blijft kolven en goed voor jezelf zorgt. Dat regelmatig kolven is soms moeilijk vast te houden. Mocht je productie om laag gaan kijk daar dan eerst naar. Heb je meer informatie nodig over het Boosten van je melkproductie dan kan je dat hier vinden.
Buidelen en hechting
Zodra het medisch kan, is huid-op-huidcontact (buidelen) ontzettend waardevol. Het bevordert de melkproductie, helpt bij de hechting en geeft je baby rust en stabiliteit. Ook als je baby aan allerlei slangetjes ligt: vaak mag buidelen al heel snel, in overleg met het ziekenhuisteam.
En oefen met aanleggen. Dit is een proces met geduld. Het kost tijd. Zoals je hier kan zien.
Zorg goed voor jezelf
Rust, regelmaat, voldoende drinken en voedzame maaltijden helpen je lichaam om melk aan te maken. En misschien nog belangrijker: wees liefdevol naar jezelf in deze hectische tijd. De situatie van een prematuur kindje vraagt veel van je, fysiek en emotioneel.
Zoek steun bij mensen die begrijpen wat je doormaakt: je partner, een vriendin, een verpleegkundige of een lactatiekundige.
Leonie kreeg een prematuur kindje. Luister hier de podcast waar zij deelt hoe het bij hun verliep.
Tot slot
Je doet iets bijzonders. Elke keer dat je kolft, geef je je baby precies wat hij of zij nodig heeft, jouw melk, jouw geur, jouw liefde. Het belangrijkste medicijn en voeding en alles in een paar druppen! Ook al voelt het soms als een eindeloze klus: jouw inzet maakt echt verschil.
En mijn ervaring is dat ouders die het blijven geloven en blijven volhouden een kindje echt aan de borst krijgen.
Heb je hier steun of een gesprek over nodig mag je mij altijd contacten. Dan maken we indien gewenst een plan op maat.
Gun jezelf de tijd, vraag om hulp als het zwaar is en weet dat geen enkele druppel voor niets is geweest.
Heb je in de tussentijd meer behoefte aan kennis om het straks zo mooi mogelijk te kunnen oppakken? Bekijk dan deze cursus. Dan weet jij echt zo veel! En je kan al je vragen stellen in de warme Community.
Warme groet,
Geerte van den Broek
Lactatiekundige & borstweefseltherapeut
