PFAS in moedermelk staat opnieuw in het nieuws. Op 1 juli 2026 werd ik door de NOS geïnterviewd over dit onderwerp, maar het is niet de eerste keer dat het de krantenkoppen haalt. Vorig jaar verschenen de eerste berichten al, en ik schreef er toen een blog over. Niet omdat ik de paniek wilde aanwakkeren, juist omdat ik merkte dat de berichtgeving veel angst opriep zonder de context die moeders echt nodig hebben. Dat blog werd goed gelezen. Veel vrouwen vonden me daardoor. En nu de NOS me benaderde voor hun item over hetzelfde onderwerp, zag ik dezelfde reacties terugkomen: schrik, twijfel, en een hoop vragen zonder duidelijke antwoorden. Dus schrijf ik dit blog opnieuw. Niet om je gerust te stellen met loze woorden, maar om je te geven wat je verdient: context.
Wat is PFAS en waarom zit het in moedermelk?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden synthetische stoffen die we de afgelopen decennia overal in hebben gebruikt: antiaanbakpannen, regenkleding, verpakkingsmaterialen, brandblussers. Ze zijn nauwelijks afbreekbaar, wat ze de bijnaam ‘forever chemicals’ heeft opgeleverd. Omdat ze zo persistent zijn, stapelen ze zich op in het menselijk lichaam. Ook in moedermelk. Dat is geen verrassing voor onderzoekers: PFAS wordt al jaren gemeten in moedermelk, wereldwijd. De gehaltes variëren per regio en zijn de afgelopen decennia gedaald, nu het gebruik van de meest schadelijke varianten is ingeperkt. Maar nul is het niet. En dat is ook niet realistisch om te verwachten, want we leven in een wereld vol PFAS.
Wat zegt het onderzoek echt?
Hier is iets wat ik altijd benadruk: gemeten zijn en schadelijk zijn is niet hetzelfde. De gehalten PFAS in moedermelk worden beoordeeld op basis van
risicoberekeningen, niet op klinische diagnoses. Wetenschappers berekenen op basis van inname en lichaamsgewicht of een blootstelling potentieel problematisch kan zijn. Het is een voorzorgsprincipe, geen bewijs van schade. Bovendien worden voor PFAS in moedermelk dezelfde normen gehanteerd als voor volwassenen, terwijl baby’s ook de aanzienlijke bescherming van moedermelk zelf ontvangen. Dat maakt de vergelijking complex. De Wereldgezondheidsorganisatie en het RIVM zijn helder: de voordelen van borstvoeding wegen op dit moment zwaarder dan de risico’s van PFAS-blootstelling via moedermelk. Stoppen met voeden vanwege PFAS wordt niet aanbevolen.
Waarom de voordelen echt wegen
Moedermelk is biologisch maatwerk. Het past zich dag na dag aan aan de behoeften van jouw kind. Het bevat antistoffen, groeifactoren, prebiotica en honderden bioactieve stoffen die in geen enkel alternatief zijn na te bootsen. Voor je kind: lagere kans op infecties, allergieën, astma, diabetes type 1 en 2, en wiegendood. Betere hersenontwikkeling. Een sterkere start van het immuunsysteem. Voor moeder: lagere kans op borst- en eierstokkanker. Minder risico op hart- en vaatziekten. Ondersteuning van je herstel na de bevalling. Dit zijn geen kleine dingen. Dit zijn decennia aan onderzoek, consistent over continenten en culturen.
Wat je wél kunt doen
Regie nemen over wat je kunt beïnvloeden, dat is zinvoller dan stoppen met iets wat zoveel goeds doet. Denk aan: bewust omgaan met PFAS-houdende producten in huis, kritisch kijken naar verpakkingen en pannen, en goed geïnformeerd zijn over wat je in de gaten kunt houden. Daarvoor heb ik een gratis checklist gemaakt: Wat je zelf kunt doen bij PFAS in moedermelk. Concrete, rustige stappen. Geen paniek, wel regie.
↓ Download de gratis checklist via borstvoedingacademie.nl ↓
Tot slot
Ik ben lactatiekundige IBCLC en help moeders al jaren met voeden, twijfels, en de eindeloze stroom adviezen die op je afkomt als je een kind voedt. Wat ik in die jaren heb geleerd, is dit: goed geïnformeerd zijn is de beste bescherming. Niet angstig zijn. Niet negeren. Gewoon: weten. Blijf voeden. Wees gerust. En als je vragen hebt, weet je me te vinden.
Geerte van den Broek
Lactatiekundige IBCLC | borstvoedingacademhttps://borstvoedingacademie.nlie.nl
