Wat is het en hoe herken je het verschil met krampjes?
Als lactatiekundige ontmoet ik veel ouders die aan het einde van de dag onzeker worden. Hun baby huilt ’s avonds meer, wil steeds opnieuw drinken en niets lijkt echt te helpen. Het kan voelen alsof er iets mis is. Vaak hoor ik dan de vraag: “Heeft mijn baby krampjes?” Regelmatig blijkt dat het gaat om clusteren.
Wat is Clusteren:
Veel ouders zoeken op wat is clusteren bij een baby wanneer zij dit gedrag voor het eerst meemaken. Clusteren betekent dat een baby meerdere keren kort achter elkaar wil drinken. De pauzes tussen de voedingen worden kleiner en het kan lijken alsof je baby nooit helemaal verzadigd is. Dit gedrag komt vooral voor bij jonge baby’s en zien we vaak in de namiddag en avond. Hoewel het intens kan zijn, is clusteren bij baby’s normaal en gezond gedrag. Het zegt niets negatiefs over jouw baby, jouw melk of de manier waarop je voedt.
De wetenschap:
Vanuit wetenschappelijk perspectief is goed te verklaren waarom baby’s clusteren. Baby’s drinken niet alleen om hun buik te vullen. Door frequent te drinken wordt de melkproductie gestimuleerd en krijgt het lichaam het signaal dat er voldoende melk nodig is. Daarnaast helpt zuigen baby’s om spanning los te laten en hun zenuwstelsel te reguleren. Veel baby’s clusteren in de avond als voorbereiding op een langere slaapfase. Bij borstvoeding speelt ook mee dat de samenstelling van moedermelk gedurende de dag verandert en in de avond meer rustgevende eigenschappen bevat, wat helpt bij het ontwikkelen van een dag-nachtritme.
In de praktijk:
In mijn praktijk hoor ik ouders vaak zeggen dat hun baby elke twintig tot dertig minuten wil drinken en direct weer onrustig wordt zodra hij of zij wordt weggelegd. Tegelijkertijd zie ik meestal een baby die goed groeit, voldoende natte luiers heeft en effectief drinkt. Dat kan geruststellend zijn om te weten. Avondclusteren is dan geen teken dat er iets misgaat, maar dat jouw baby precies doet wat nodig is. Dat neemt niet weg dat clusteren zwaar kan zijn. Het is logisch als je dit intens vindt en behoefte hebt aan steun.
Verwarring met krampjes:
Omdat clusteren vaak samenvalt met avondonrust, wordt het regelmatig verward met krampjes.
Veel ouders twijfelen: is het clusteren of zijn het krampjes? Het verschil zit vooral in wat je baby nodig lijkt te hebben. Een baby die clustert, zoekt actief naar de borst of fles en wordt meestal rustiger tijdens het drinken. Het lichaam voelt vaak soepel en ontspannen. Bij krampjes zien we juist dat drinken weinig verlichting geeft. Baby’s kunnen zich overstrekken, hun beentjes optrekken en blijven huilen, ook wanneer ze drinken. Dit onderscheid kan helpen om met meer vertrouwen te reageren wanneer je baby ’s avonds huilt.
Sommige ouders vragen zich af of ze het clusteren kunnen verplaatsen naar de avond. In zekere mate gebeurt dit vanzelf wanneer een baby overdag voldoende rust en voedingen krijgt. Baby’s die overdag hun voeding en nabijheid krijgen, bundelen het clusteren vaak in een herkenbaar avondmoment. Het doel is niet om clusteren te laten verdwijnen, maar om het draaglijker te maken. Mildheid naar jezelf, ondersteuning en rust spelen hierin een grotere rol dan het volgen van strakke schema’s.
Het is goed om te weten wanneer extra meekijken helpend kan zijn. Als je baby onvoldoende groeit, weinig natte luiers heeft, moeite heeft met drinken of de onrust niet alleen ’s avonds maar de hele dag aanwezig is, is het verstandig om samen te kijken met een lactatiekundige. Niet omdat je het verkeerd doet, maar omdat je het niet alleen hoeft uit te zoeken.
Samen ervaring delen:
Veel ouders ervaren dat het delen van ervaringen met anderen enorm steunend is. In mijn community delen moeders hoe zij omgaan met clusteren, hun twijfels en wat hen helpt tijdens die lange avonden. Wil je weten hoe andere moeders met clusteren omgaan? Dan ben je van harte welkom in mijn community. Klik hier om naar de Community te gaan.
Clusteren bij baby’s is geen probleem dat opgelost hoeft te worden, maar een fase waarin nabijheid, vertrouwen en mildheid centraal mogen staan. Alleen al begrijpen wat er gebeurt, kan rust geven. Twijfel je of het bij jouw baby om clusteren gaat of om krampjes, dan kan samen meekijken vaak veel helderheid brengen. Je staat hier niet alleen in.
Problemen bij Borstvoeding:
Vaak zijn problemen bij borstvoeding iets waar je pas bewust van wordt als je borstvoeding geeft. Heel veel problemen zijn relatief gemakkelijk op te lossen. Wil jij de juiste kennis om borstvoeding goed te begrijpen en zo problemen te voorkomen of op te lossen? Volg dan hier de complete borstvoedingscursus. Daar komt alles aan bod!
Bronnen
World Health Organization. Breastfeeding and young child feeding. Academy of Breastfeeding Medicine. Clinical Protocols, waaronder Protocol #3: Supplementary Feedings in the Healthy Term Breastfed Neonate. Kent et al. (2012). Breast milk production in the first weeks after birth. Journal of Human Lactation. Douglas & Hill (2013). Managing infants who cry excessively in the first few months of life. BMJ. Victora et al. (2016). Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet.
Deze blog is evidence based en geschreven door Geerte van den Broek, lactatiekundige, vanuit de dagelijkse praktijk met ouders en baby’s.
